اهميت مصر براى حكومت امير مؤمنان و جدّى بودن تهديدهاى معاويه نسبت به اشغال آن و شورش عوامل دست نشاندهء وى در مصر موجب شد تا امام على ( ع ) محمّد را از مصر فرا خوانده و مالك را به آنجا بفرستد . مالك به دستور امام به سوى مصر حركت كرد كه در بين راه توسط ايادى معاويه مسموم شد و به شهادت رسيد . « 1 » شهادت محمّد پس از مبادلهء نامه‌ها و شهادت مالك ، معاوية بن حديج ( عامل معاويه ) با سپاهش به مصر رسيد . شورشيان داخلى هم به محمّد اعلان جنگ دادند . محمّد كه يارانش او را تنها گذاشته بودند ، در خرابه‌اى به دام دشمن افتاد ، آنها با سنگدلى گردن محمّد را زده و پيكر پاكش را به آتش كشيدند « 2 » و سر بريده‌اش را نزد معاويه به شام فرستادند و اين نخستين سرى بود كه در اسلام از شهرى به شهر ديگر برده شد . « 3 » با شهادت محمّد ، سرزمين مصر به دست معاويه و عمروعاص افتاد . امام ( ع ) دربارهء او فرمود : . . . او فرزندى خيرخواه و كارگزارى سختكوش و شمشيرى برنده و پشتيبانى استوار و مدافع بود . . . » « 4 » زيد بن صوحان : منزلت زيد بن صوحان زيد بن صوحان عبدى از طايفهء بنى عبدالقيس از قبيله ربيعه است . او راوى احاديثى از على ( ع ) است و از شجاع مردانى است كه در فتوحات اسلامى شركت داشت و دست چپش در جنگ نهاوند در راه خدا قطع شد و در جمل همراه با امام ( ع ) جنگيد تا به شهادت رسيد . « 5 » صعصعه در مورد برادرش زيد مىگويد : در مردانگى بلند مرتبه ، در برادرى شرافتمند ،

--> ( 1 ) . شرح نهج‌البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 6 ، ص 74 - 75 . ( 2 ) . همان مدرك ، ص 87 . ( 3 ) . عقد الفريد ، ج 1 ، ص 123 . ( 4 ) . همان مدرك ، ج 16 ، ص 145 . ( 5 ) . تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 237 ؛ اعلام ، زركلى ، ج 3 ، ص 98 .